















| Wythnos Bioamrywiaeth Cymru - gwyfynod gwych a mawredd y môr |
|
|
|
|
Trwy ddefnyddio trapiau gwyfynod mae modd cael cipolwg ar yr ystod ysblennydd o wyfynod sy'n byw yn ein gwahanol gynefinoedd - a rhyfeddu at yr amrywiaeth o ran lliw, ffurf a maint gan gynnwys gwalchwyfyn yr helyglys, sy'n anferth ac yn lliwgar, a'r blaen brigyn sy'n gymwys fel blaen brigyn! Cafwyd rhai rhywogaethau prin yn y trap ym Mharc Gwledig Gelli Aur – mae brychan Dyfnaint yn rhywogaeth brin yn genedlaethol ond yn gyffredin yn lleol yn Sir Gaerfyrddin, ac mae bidog y poplys yn brin yn y sir. Cofnodwyd 26 o rywogaethau yno. Ym Mharc Gwledig Pen-bre, yr oedd cofnodydd gwyfynod y sir wedi adnabod mwy na 60 o rywogaethau - daethpwyd o hyd i 16 o wahanol rywogaethau yn y toiledau, gan fod y goleuadau yn eu denu yno!! Ers y chwedegau bu gostyngiad yn niferoedd cannoedd o rywogaethau o wyfynod cyffredin - yn wir mae rhai rhywogaethau wedi prinhau'n syfrdanol. Mae gwyfynod yn elfen allweddol o'n bioamrywiaeth - mae ganddynt swyddogaethau pwysig o ran bod yn llysyddion ac o ran peillio planhigion, yn ogystal â bod yn ysglyfaeth i anifeiliaid eraill. Pwy na fyddai'n cael ei swyno gan y creaduriaid cyfareddol hyn sydd ag enwau mor hudolus â chwimwyfyn rhithiol, peli pinc a chrwbach arian y bedw! Cynhaliodd Clwb Hwylio Porth Tywyn Ddiwrnod Dysgu Rhagor am Fywyd Gwyllt y Môr ddydd Sadwrn 12 Mehefin. Yr oedd arbenigwyr morol wrth law o Gyngor Cefn Gwlad Cymru, Amgueddfa Genedlaethol Cymru, The Green Blue, a Safleoedd Morol Ewropeaidd Bae Caerfyrddin a’i Aberoedd; yr oedd ganddynt arddangosfa am gynefinoedd morol, gan gynnwys model maint llawn o fôr-grwban lledraidd, tanc oedd yn cynnwys creaduriaid pyllau'r glan môr, ac atgynhyrchiad o lawr y môr! Wythnos ynghynt yr oedd Cadwch Gymru'n Daclus wedi cynnal sesiwn codi sbwriel ar y traeth, ac felly dangoswyd rhai o'r pethau plastig a metel a'r tameidiau o rwydi a gasglwyd ac sy'n gallu bod mor andwyol i fywyd gwyllt y môr. Hefyd bu arbenigwyr morol Cyngor Cefn Gwlad Cymru yn arwain taith dywys ar hyd y traeth gan hoelio sylw ar fywyd gwyllt y glannau, a bu Valerie Bartlett - sy'n artist amgylcheddol - yn creu traeth crwbanod oedd yn cael ei ddynodi gan y baneri yr oedd disgyblion Ysgol Iau Porth Tywyn wedi eu llunio yng nghwmni'r artist yr wythnos flaenorol. Neges bendant arddangosfa'r ysgol o faneri a rhwydi, ynghyd â sbwriel y traeth, a hynny ar hyd rheiliau'r harbwr, oedd bod yn rhaid Gwarchod Ein Glannau!! |