Big Spawn Count
Have you seen frog or toad spawn in your garden pond this year yet? Given the mild winter you may well have. If so then why not join in with the Pond Conservation Trust’s (PCT) Big Spawn Count, so that they can find out more about the breeding success of our frogs and toads in garden ponds nationally.
The Big Pond Dip and Thaw surveys have already given PCT a lot of new information about garden ponds. Now they are working with colleagues at Amphibian and Reptile Conservation and Amphibian and Reptile Groups of UK to find out more about the numbers of frogs breeding in garden ponds.
PCT are also keen to find out more about our common toad. Although, toads are less associated with garden ponds – there is some indication that the use of gardens is becoming more frequent due to loss of traditional breeding habitat. This is something PCT would like to find out more about.
You can take part in the Big Spawn Count by counting the number of spawn clumps present in your pond. For more information about this, and to enter your results online go to the Big Spawn Count pages.
http://www.pondconservation.org.uk/bigponddip/BigSpawncount
Cyfrif Grifft y Llyffant
Ydych chi wedi gweld grifft llyffant neu froga yn y pwll yn eich gardd? Os felly, ymunwch â chynllun yr Ymddiriedolaeth Gwarchod Pyllau (PCT) i gyfrif y grifft er mwyn iddyn nhw gael gwybod a ydy llyffaint a brogaod yn gallu magu’n llwyddiannus mewn pyllau gardd.
Mae PCT eisoes wedi cael llawer o wybodaeth am byllau gardd drwy’r Arolygon Dipio a Meirioli Mawr. Maen nhw’n cydweithio gydag Amphibian and Reptile Conservation (ARC) a’r Amphibian and Reptile Groups of UK (ARGUK) i gael mwy o wybodaeth am y llyffaint sy’n magu mewn pyllau gardd.
Mae PCT hefyd yn awyddus i gael gwybod mwy am y llyffant dafadennog. Dydy llyffaint ddim fel arfer yn byw mewn pyllau gardd, ond am fod eu cynefinoedd traddodiadol yn dirywio mae mwy a mwy ohonyn nhw’n troi at byllau gardd i fridio. Mae hyn yn rhywbeth yr hoffem gael gwybod mwy amdano.
Gallwch gymryd rhan yn y Cyfrif Grifft Mawr drwy fynd at eich pwll a chyfrif sawl clwstwr o rifft sydd yno. I gael mwy o wybodaeth am hyn, ac i nodi eich canlyniadau ar-lein ewch i dudalennau’r Cyfrif Grifft Mawr:

Forty years on – is climate change affecting our native hedgehogs?
www.hedgehogstreet.org
The People's Trust for Endangered Species (PTES) and the British Hedgehog Preservation Society (BHPS) are appealing to people to take part in a new wildlife survey to help determine whether climate change is having an impact on when hedgehogs emerge from hibernation and how this might be affecting their survival.
Last year, PTES and BHPS published The State of Britain’s Hedgehogs, an independent study which confirmed evidence from eight existing UK wildlife surveys that hedgehog populations have plummeted by at least a quarter over the last decade. The decline of the species is attributed to a number of environmental factors, but with more extreme weather fluctuations recorded in recent seasons, might climate change be another contributing issue?
Research in the 1970s by Britain’s foremost expert on hedgehogs, Dr Pat Morris, revealed a direct link between hibernation and climate: hedgehogs came out of hibernation up to 3 weeks earlier in the south west of England compared with Scotland. Furthermore, in East Anglia, hedgehogs similarly spent longer in hibernation than in the London area or south west. This marked difference in hedgehog hibernation patterns across the UK shows a general trend of prolonged inactivity in proportion to the coldness and length of the winter.
It seems that age, sex and weather all appear to influence the timing of hedgehog hibernation. For example, young animals may remain fully active into December, probably looking to develop sufficient fat reserves to ensure survival during subsequent hibernation. Also, adult females that have had late litters or may still be lactating will need to feed intensively before hibernating, causing them to be active for longer than adult males. However, mild weather can also delay hedgehogs entering into hibernation or elicit premature awakening, impacting on the animal’s fat reserves and breeding times and consequently affecting the long-term survival of the species.
PTES and BHPS are asking the public to record their sightings of hedgehogs as they start to emerge in spring after hibernation. The easy-to-do survey starts on 1 February 2012 (running through till August) and can be completed online. If you are interested in taking part go to www.hedgehogstreet.org.
Ar ôl deugain mlynedd – ydy’r newid yn yr hinsawdd yn effeithio ar ein draenogod brodorol?
www.hedgehogstreet.org
Mae’r People's Trust for Endangered Species (PTES) a’r British Hedgehog Preservation Society (BHPS) yn apelio am bobl i gymryd rhan mewn arolwg newydd o fyd natur. Pwrpas yr arolwg yw gweld a ydy’r newid yn yr hinsawdd yn effeithio ar yr adegau y bydd draenogod yn deffro ar ôl cysgu’r gaeaf a sut y mae hyn yn effeithio ar eu gallu i oroesi.
Y llynedd, cyhoeddodd PTES a BHPS The State of Britain’s Hedgehogs. Astudiaeth annibynnol oedd hon a oedd yn cadarnhau tystiolaeth gan wyth arolwg o fywyd gwyllt yn y DU bod nifer y draenogod wedi gostwng cymaint â chwarter yn ystod y degawd diwethaf. Mae’n bosib bod nifer o ffactorau amgylcheddol yn cyfrif am hyn, ond o ystyried y tywydd eithafol rydyn ni wedi’i gael yn ddiweddar, tybed a ydy’r newid yn yr hinsawdd hefyd yn cyfrannu at y dirywiad?
Yn y 1970au roedd y Dr Pat Morris (gynt o Royal Holloway, Prifysgol Llundain), arbenigwr mwyaf blaenllaw Prydain ar ddraenogod, wedi dangos bod cysylltiad uniongyrchol rhwng gaeafgysgu a hinsawdd: roedd draenogod yn deffro hyd at dair wythnos yn gynt yn Ne-orllewin Lloegr o'i gymharu â'r Alban. At hynny, yn East Anglia, roedd draenogod yn gaeafgysgu’n hirach nag yn ardal Llundain neu’r De-orllewin. Mae’r gwahaniaeth amlwg yma yn arferion gaeafgysgu’r draenog ar draws y DU yn dangos bod tuedd gyffredinol i’r draenog gysgu’n hirach yn ôl pa mor oer a hir yw’r gaeaf.
Yn ôl y Dr Morris: “Mae’n edrych yn debyg bod oedran, rhyw a’r tywydd yn effeithio ar gyfnodau gaeafgysgu’r draenog. Er enghraifft, gall draenogod ifanc fod yn gwbl effro hyd yn oed ym mis Rhagfyr, efallai er mwyn ceisio cael digon o fraster i fyw arno tra bydd yn gaeafgysgu. Hefyd, bydd draenogod benywaidd sydd wedi cael torraid hwyr, ac efallai’n dal i roi llaeth i’r rhai bach, yn gorfod bwydo’n ddwys cyn mynd i gysgu dros y gaeaf, ac felly maen nhw o gwmpas yn hwyrach na’r draenogod gwrywaidd. Fodd bynnag, mae tywydd mwyn hefyd yn gallu achosi i ddraenogod ohirio mynd i gysgu neu eu hannog nhw i ddeffro’n rhy fuan. Mae hynny’n gallu effeithio ar y braster sydd gan y draenog wrth gefn ac ar ei gyfnodau bridio ac mae hynny, yn ei dro, yn effeithio ar allu’r draenog i oroesi yn y tymor hir.”
Mae’r mudiadau uchod yn gofyn i bobl gofnodi faint o ddraenogod maen nhw eu gweld wrth iddyn nhw ddeffro ar ôl y gaeaf. Mae’r arolwg yn ddigon hawdd i’w wneud ac mae’n dechrau ar 1 Chwefror 2012 (ac yn para tan fis Awst) a gellir ei lenwi ar-lein. Os oes gennych chi ddiddordeb mewn cymryd rhan, cofrestrwch ar gyfer yr arolwg cyn 1 Chwefror yn www.hedgehogstreet.org.

Ground monitoring common scoters in Carmarthen Bay 2010‒11
(Taken from CCW report 411374)
Three ground counts of common scoters (and other species) were made in Carmarthen Bay between December 2010 and February 2011. The Carmarthen Bay Special Protection Area (SPA) is designated for this species of migratory duck, which is a biodiversity action plan species in Carmarthenshire. Peak estimated numbers of scoters reached 7612 on 8th January 2011. This figure is low in comparison to the SPA designated total of 16,946 and to most other peak counts since 2002–03.
The reasons for the low peak estimate are unclear, although very few scoters were recorded from the Amroth count station, in the west of the bay, where many scoters are located typically.
Despite the low count, the 5-year peak mean value of 18,792 exceeds the SPA designated total of 16,946 and common scoters within the SPA are therefore said to be in ‘Favourable Condition’. Future monitoring will be needed to investigate whether low numbers in 2010–11 reflect a pattern or isolated phenomenon.
Monitro’r môr-hwyaid duon ym Mae Caerfyrddin 2010/11
(O adroddiad CCGC 411374)
Cynhaliwyd dau arolwg o fôr-hwyaid duon ym mae Caerfyrddin rhwng mis Rhagfyr 2010 a mis Chwefror 2011. Cyrhaeddodd nifer y môr hwyaid duon ei anterth ar 8 Ionawr 2011, gydag amcangyfrif o 7612. Mae’r ffigur hwn yn isel o gymharu â’r cyfanswm a ddynodwyd ar gyfer yr Ardal Gwarchodaeth Arbennig (AGA), sef 16,946, ac o gymharu â’r rhan fwyaf o gyfrifon ers 2002–03.
Does neb yn siŵr pam fod yr amcangyfrif brig hwn yn isel, ond ychydig iawn o fôr-hwyaid duon gafodd eu gweld yn Amroth, yng ngorllewin y Bae. Fel arfer, mae llu ohonyn nhw yno.
Er bod y cyfrif yn isel, mae’r cyfartaledd brig dros 5 mlynedd, sef 18,792 yn fwy na’r cyfanswm a ddynodwyd ar gyfer yr AGA, sef 16,946. Barnwyd felly bod y môr-hwyaid duon yn yr AGA mewn ‘cyflwr ffafriol’. Ond bydd angen cadw llygad arnyn nhw yn y dyfodol i weld a ydy’r nifer isel yn 2010–11 yn rhan o batrwm neu’n ddigwyddiad ynysig.

Brown hairstreak update…
(from the MOJO newsletter)
Butterfly Conservation (BC) volunteers led by expert volunteer Richard Smith have been assessing the current extent of the local population of the brown hairstreak butterfly around Nantycaws to Cwmffrwd. In particular they have been looking along the valley of the Nant Pibwr, just south-east of Carmarthen. The regular transect egg count at Erw Wen farm was up from 2 to 12 eggs year on year last winter, but by surveying the rest of the neighbouring farms along this section of the Nant Pibwr, they added only 12 more eggs in March 2011. It seems that the population may now be confined to just one small area along the watercourse. It is important that the full extent of local populations which are on the edge of current known range are assessed. Five years ago, BC volunteers were finding around 50 eggs but numbers seem to have dropped dramatically since. Hedge cutting is generally light and irregular (good for the buttertfly, which lays its eggs on blackthorn), so something else may be going on here. With the apparent demise of the Llanarthne area population a couple of years ago (hedges severely trimmed every year), this now represents the south-eastern edge of current known range for the butterfly in the county. It will be interesting to see the results of this winter’s Erw Wen transect count.
At Pontargothi, surveys are undertaken at Eisteddfa farm in the Cothi valley, which back in 2006 recorded 214 eggs. Within a 1-km radius in 2006, volunteers found another 136 eggs, including on the Cothi plantation, where Butterfly Conservation carried out some management in 2010. In 2011, no eggs were found here or nearby, so a whole-farm survey of Eisteddfa was carried out to get a comparison. Forty-six eggs were recorded (compared to the 214 eggs in 2006). In 2006 no hedges or scrub had been trimmed for a couple of years, whereas in 2011 all roadside hedges had been trimmed every year since 2007 and about one-third of other hedges had been trimmed that year. Therefore, given the intensive management, the loss is perhaps not quite as bad as first thought. Even so, it is an 80% reduction, almost certainly due in very large part to the hedge management. At least the butterfly is still hanging on in the area, so some management should be worthwhile.
Sixteen transect sites in Carmarthenshire were counted in 2010‒11, eight being annual transects of which all eight had increases compared to the previous year.
Butterfly Conservation vols completed eight transects so far, with 11 more to do. So far, average eggs (of the seven annual sites) per transect is 37 eggs, down from 101 last year to 64 this year; and the index (metres/egg) is running at 11, compared to 7. So overall, to date, it is looking like about a 35% decrease this winter.
Y diweddaraf am y frithribin frown…
(o gylchlythyr MOJO Richard Smith)
Nantycaws, Capel Dewi a rhan isaf dyffryn Cothi – a ydy’r poblogaethau lleol yn cael eu halltudio i’r cyrion de-ddwyreiniol?
Yn Rhifyn 5, roedden ni’n sôn am ein hymdrechion i asesu hyd a lled y boblogaeth leol o Nantycaws i Gwmffrwd, yn enwedig o gwmpas dyffryn Nant Pibwr, i’r de-ddwyrain o Gaerfyrddin. Roedd nifer yr wyau ar fferm Erw Wen wedi cynyddu o 2 i 12 o flwyddyn i flwyddyn y gaeaf diwethaf, ond dim ond 12 wy arall welson ni erbyn mis Mawrth 2011 yng ngweddill y ffermydd ar hyd y rhan hon o Nant Pibwr. Mae’n edrych yn debyg fod y boblogaeth wedi’i chyfyngu i ddim ond un o’r sgwariau un cilomedr yn y canol. Mae’n bwysig felly ein bod ni’n gweld beth ydy maint y poblogaethau lleol sydd ar gyrion yr ardal hysbys bresennol. Bum mlynedd yn ôl roedden ni’n gweld tua 50 o wyau ond mae’r nifer wedi gostwng yn sylweddol ers hynny. Ar y cyfan, mae’r cloddiau’n cael eu tocio’n ysgafn ac yn afreolaidd, felly mae rhywbeth arall yn achosi’r dirywiad. Dirywiodd poblogaeth ardal Llanarthne rhyw ddwy flynedd yn ôl (roedd y cloddiau’n cael eu tocio’n llym bob blwyddyn), y rhan hon felly yw cyrion de-ddwyreiniol yr ardal hysbys bresennol. Cyn bo hir byddwn yn cyfrif wyau Erw Wen eto, pan fydd y tir ychydig yn sychach.
Rhwng poblogaethau lleol Nantycaws a rhan isaf dyffryn Cothi mae poblogaeth leol arall wastad wedi bod (ers y 1970au o leiaf) ar hyd afon Tywi o Gapel Dewi i Nantgaredig, gan gynnwys Capel Isaf, fferm y teulu Evans, a oedd ar un adeg yn cadw cloddiau’r fferm yn gyfeillgar i’r frithribin frown. Rydyn ni eisoes, yn ystod yr hydref/gaeaf hwn, wedi bod yn chwilio am wyau ar sawl fferm newydd yn yr ardal hon yn ogystal â Chapel Isaf ei hun, ond chafwyd yr un wy yn unman. Er bod y rhan fwyaf o gloddiau Capel Isaf a’r fferm gyffiniol yn cael eu tocio bron bob blwyddyn, roedd un o gloddiau Capel Isaf, sy’n ffinio â phlanhigfa newydd o goed, mor dda fel y cymrodd dros awr i Alan chwilio 125m o ddrain duon oedd heb eu tocio, ond heb lwc.
Ychydig i’r dwyrain o Nantgaredig mae Pontargothi, ac oddi yno rhyw 2 filltir o’r gogledd ar hyd dyffryn Cothi mae fferm Eisteddfa. Ar y fferm hon yn 2006 roedd 214 o wyau. O fewn radiws o 1km yn 2006, fe welson ni 136 o wyau eraill, gan gynnwys ym mhlanhigfa Cothi, lle buon ni’n gwneud gwaith rheoli'r llynedd. Eleni, welson ni’r un ŵy ym Mhlanhigfa Cothi nac yn Nolybont gerllaw, felly fe wnaethon ni arolwg llawn o fferm Eisteddfa er mwyn cymharu. Yno, dim ond 46 ŵy welson ni, o ystyried bod yno 214 yn 2006. Nid oedd y cloddiau na’r prysgwydd wedi’u tocio ers rhai blynyddoedd yn 2006, ond yn 2011 roedd yr holl gloddiau ar ochrau’r ffyrdd wedi’u tocio bob blwyddyn ers 2007 ac roedd tua thraean o’r cloddiau eraill wedi’u tocio eleni. O gofio hynny efallai nad yw’r golled cyn waethed ag y tybiwyd i ddechrau. Ond serch hynny, mae’n ddirywiad o 80%, a hynny i raddau helaeth oherwydd y gwaith tocio. O leiaf mae’r boblogaeth yn dal yno, felly dylai fod yn werth rheoli’r safle. Rydyn ni am geisio gwneud arolwg llawn o’r 3 cae arall i’r dwyrain, lle gwelwyd 64 o’r 136 ŵy arall yn 2006.
safleoedd trawsraniad
Yn 2010/11 cafodd 16 safle trawsraniad eu cyfrif. Roedd 8 o’r rheini’n safleoedd trawsraniad blynyddol ac roedd cynnydd ym mhob un ohonyn nhw o gymharu â’r flwyddyn cynt. Y cyfartaledd dros bob un o’r 16 safle yn Sir Gâr oedd 36 ŵy, ond am y tro cyntaf doedd dim un ŵy ar 2 o’r safleoedd (fferm Capel Isaf, Capel Dewi a fferm Llwyncelyn, Llansadwrn). O’r 3 safle y tu allan i Sir Gâr (Cilgerran, Pwll yr Heyrn a West Williamston) roedd nifer yr wyau wedi cynyddu ac yn gyfanswm o 429. Y metrau (o gynefin) ar gyfartaledd i bob ŵy (gorau po isaf) oedd 14. Roedd hyn yn cynnwys 19 ar gyfer safleoedd Sir Gâr a 7 ar gyfer safleoedd y tu allan iddi. Mae’r ffigurau ar gyfer safleoedd a reolir o gymharu â safleoedd ‘hap a damwain’ hyd yn oed yn fwy dadlennol - 6 o gymharu â 29!
Hyd yma rydyn ni wedi cwblhau 8 trawsraniad, ac mae 11 eto i’w gwneud. Hyd yn hyn, cyfartaledd yr wyau (o’r saith safle blynyddol) ym mhob trawsraniad oedd 64; 37 ŵy yn llai na’r 101 a welwyd y llynedd. Mae’r mynegai (metrau/ŵy) yn 11 o gymharu â 7. Felly, hyd yma, mae’n edrych fel bod gostyngiad o 35% y gaeaf hwn. Ar y cyrion mae Planhigfa Cothi i lawr 100% (9 ŵy i ddim!), West Williamston i lawr 57.5%, Cwmduhen i lawr 25%, ond mae Penffynnon a Llain i lawr dim ond 5-10%. Mae pob un o’r safleoedd hyn yn cael eu rheoli, felly fe allem ddisgwyl blwyddyn wael ar y cyfan, ar ôl blwyddyn dda iawn y llynedd. O’r safleoedd sy’n cael eu cyfri bob 2 flynedd roedd 76 ŵy ar safle Riverside Meadows (islaw Coedstre Uchaf, Llangeler) ym mis Rhagfyr 2011, o gymharu â 55 ddwy flynedd yn ôl (Ionawr 2010).

Single Environmental Body (SEB) in Wales
The Welsh Government’s (WG) Environment Minister, John Griffiths has decided to create a single body to bring together the Forestry Commission Wales (FCW), Countryside Council for Wales (CCW) and the Environment Agency Wales (EAW).
Over the last few months, staff from the three bodies and WG have put together a business case to look at the creation of a single body, and the Minister has now approved this. The business case includes detailed information on the form and functions of the new body and a detailed cost and benefit analysis.
The WG say that the new Natural Environment Framework (NEF), being developed alongside the SEB, will deliver a more integrated approach to managing our natural environment. The work of the programme to bring together the three organisations supports this new framework and puts the principles behind it into action.
It is considered that a Single Environment Body would:
-
be more effective;
-
achieve better environmental outcomes; and
-
have the potential to create significant savings that could be reinvested.
The next steps in the programme will include a public consultation in early 2012 with the following programme:
-
Public consultation on proposals – January-March 2012
-
Consultation on detailed legislative changes – April-June 2012
-
Public appointments and senior executive appointments made – summer 2012
-
Shadow Body in place – late summer/autumn 2012
-
New body formally established – April 2013
For more information go to www.wales.gov.uk/SEB
Un Corff Amgylcheddol
Mae John Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, wedi penderfynu dod â Chomisiwn Coedwigaeth Cymru (CCC), Cyngor Cefn Gwlad Cymru (CCGC) ac Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru (AAC) at ei gilydd mewn un corff.
Yn y misoedd diwethaf, mae staff o'r tri chorff a Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio ar achos busnes i greu un corff, ac mae'r Gweinidog bellach wedi’i gymeradwyo.
Mae'r achos busnes yn cynnwys gwybodaeth fanwl ar ffurf a swyddogaethau'r corff newydd, dadansoddiad manwl o’r costau a’r manteision ynghyd â gwybodaeth am bensiynau. Gallwch weld y Crynodeb Gweithredol neu'r achos busnes llawn o dan cyhoeddiadau (ar y chwith). Gallwch hefyd fynd at y ddolen amserlen (ar y chwith) i weld y camau nesaf y rhaglen.
Bydd y Fframwaith Amgylchedd Naturiol newydd yn cyflwyno dull mwy integredig o reoli ein hamgylchedd naturiol. Mae gwaith y rhaglen yn cefnogi’r fframwaith newydd ac yn rhoi’r egwyddorion sy’n sail iddo ar waith.
Roedd cam un y rhaglen yn edrych ar nifer o opsiynau, gan gynnwys cadw pethau fel y maen nhw, a hefyd gwahanol gyfuniadau o’r tri chorff.
Dangosodd y dadansoddiad cychwynnol hwn y byddai Un Corff Amgylcheddol:
-
yn fwy effeithiol;
-
yn rhoi canlyniadau gwell o ran yr amgylchedd; ac
-
y byddai’r potensial yno am arbedion sylweddol y gellid eu hail-fuddsoddi.
Gwelwyd bod sawl risg hefyd, gan gynnwys TGCh a chostau pensiwn a statws TAW.
Penderfynwyd mai’r opsiwn gorau oedd creu un corff. Daeth y Gweinidogion i’r penderfyniad ar ddechrau 2011 i edrych yn fanylach ar yr opsiwn hwn.
Cynlluniau ar gyfer cam 2
Roedd Cam 2 yn edrych yn fanylach ar yr opsiwn o sefydlu un corff amgylcheddol. Roedd yr achos busnes yn cynnwys gwybodaeth am:
-
ffurf a swyddogaeth corff newydd;
-
rhagor o waith ar gostau a manteision sefydlu un corff; a
-
rhagor o waith ar y risgiau o ran costau, gan gynnwys y rhai sy’n gysylltiedig â phensiynau a threfniadau TGCh.
Roedd yr Achos Busnes yn argymell creu un corff amgylcheddol i uno Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru, Cyngor Cefn Gwlad Cymru a Chomisiwn Coedwigaeth Cymru. Anfonwyd yr Achos Busnes at John Griffiths, Gweinidog yr Amgylchedd, ym mis Tachwedd, a chafodd ei drafod yn y Cabinet ddydd Mawrth 29 Tachwedd. Gwnaed penderfyniad i fynd ymlaen i greu un corff. Bydd camau nesaf y Rhaglen yn cynnwys ymgynghoriad cyhoeddus ar ddechrau 2012.
Beth yw amserlen y gwaith ar Raglen yr Un Corff Amgylcheddol?
Rydym wedi cwblhau’r achos busnes ar gyfer un corff amgylcheddol. Cafodd hwnnw ei baratoi gyda rhanddeiliaid allweddol fel Asiantaeth yr Amgylchedd, Comisiwn Coedwigaeth Prydain a Llywodraeth y DU yn ystod mis Hydref a mis Tachwedd.
Gweler isod rai dyddiadau allweddol ar gyfer ffurfio’r corff:
-
Ymgynghori’n gyhoeddus ar y cynigion – Ionawr – Mawrth 2012
-
Ymgynghori ar y newidiadau deddfwriaethol manwl – Ebrill – Mehefin 2012
-
Penodiadau cyhoeddus a phenodi uwch-swyddogion – Haf 2012
-
Corff Cysgodol yn ei le – diwedd haf/dechrau hydref 2012
-
Y corff newydd yn cael ei sefydlu’n swyddogol – Ebrill 2013
www.cymru.gov.uk/SEB

Dormouse surveys
In December volunteers helped out at two survey events organised by the Mammals in the Sustainable Environment project. Two farms were surveyed for the classic signs of dormouse – distinctively chewed hazelnuts – along hedgerows and in woodlands with hazel trees. These surveys built on work previously carried out in the area by local dormouse ecologists and the Wildlife Trust and, as positive signs were found at both sites, have helped us build up a picture of the range of dormice in the area south of the A48. Future project work includes working with local landowners to put up dormouse boxes and improve hedgerows. These events also help train volunteers and the basis of a dormouse group is slowly forming in the county. A Facebook page has been set up where all the latest info will be put about work undertaken and how people can get involved in survey or practical management work.
Arolygon o Bathewod
Ym mis Rhagfyr, bu gwirfoddolwyr yn helpu dau arolwg a drefnwyd gan y prosiect Mamaliaid mewn Amgylchedd Cynaliadwy (MISE). Cynhaliwyd arolwg o ddwy fferm i weld a oedd yno'r arwyddion clasurol o bathewod – cnau cyll wedi'u cnoi mewn ffordd benodol – ar hyd y perthi ac mewn coetiroedd lle ceir coed cyll. Roedd yr arolygon hyn yn datblygu gwaith a wnaed eisoes yn yr ardal gan ecolegwyr lleol sy'n ymwneud â phathewod a chan yr Ymddiriedolaeth Natur ac, wrth i arwyddion cadarnhaol gael eu canfod ar y ddau safle, maent wedi ein helpu i greu darlun o’r ystod o bathewod yn yr ardal i'r de o'r A48. Yn y dyfodol, bydd y gwaith prosiect yn cynnwys cydweithio â pherchenogion tir lleol i osod blychau pathewod ac i wella'r perthi. Mae'r digwyddiadau hyn hefyd o gymorth i hyfforddi gwirfoddolwyr ac mae sylfaen grŵp pathewod yn llunio yn y sir yn araf bach. Mae tudalen Facebook wedi'i chreu lle bydd yr holl wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith a wnaed yn cael ei rhoi, ynghyd â gwybodaeth am sut y gall pobl gymryd rhan yn yr arolygon neu yn y gwaith rheoli ymarferol.

Grant funding through Community Strategy
The Environment Partnership of the Carmarthenshire Community Strategy offered the opportunity to apply for funding for environmental projects. The LBAP partnership was lucky to receive funding for three projects.
Funding was received for a moth trap that will be used with schools this summer, allowing students to discover the wonderful range of moths that we have in the county. A poster showing day-flying moths will also be produced.
Dormouse boxes and nest tubes have been purchased for use at Carmel Woods National Nature, Llyn Llech Owain Country Park and another site near Llannon. Working with a local dormouse expert the boxes will be erected with the help of volunteers. An information panel on dormice will also be produced.
Finally, in partnership with the council’s Streetscene department, a brushcutter and baler has been purchased. This will allow us to manage certain areas as hay meadows – being able to cut and remove the grass mowings, which will encourage a diversity of flowering plants.
Cyllid grant drwy'r Strategaeth Gymunedol
Roedd Partneriaeth Amgylcheddol Strategaeth Gymunedol Sir Gaerfyrddin yn rhoi cyfle i bobl wneud cais am gyllid ar gyfer prosiectau amgylcheddol. Roedd y Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth Lleol yn ffodus i gael cyllid ar gyfer tri phrosiect.
Cafwyd cyllid ar gyfer trap gwyfynod a gaiff ei ddefnyddio gan ysgolion yr haf hwn, gan alluogi'r disgyblion i ddysgu am yr amrywiaeth ardderchog o wyfynod sydd gennym yn y sir. Bydd poster sy'n dangos y gwyfynod sy'n hedegog yn ystod y dydd yn cael ei gynhyrchu hefyd.
Mae blychau pathewod a thiwbiau nythu wedi'u prynu i'w defnyddio yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Carmel, Parc Gwledig Llyn Llech Owain a safle arall ger Llannon. Gan gydweithio ag un sy’n arbenigwr lleol ar bathewod, bydd y blychau'n cael eu gosod â chymorth gwirfoddolwyr. Yn ogystal bydd panel gwybodaeth ynghylch pathewod yn cael ei greu.
Yn olaf, mewn partneriaeth ag Adain Gwasanaethau Stryd y Cyngor, prynwyd tociwr prysgwydd a byrnwr. Bydd hyn yn ein galluogi i reoli ardaloedd penodol fel gweirgloddiau – gan allu lladd gwair a chael gwared ar y torion, a fydd yn annog amrywiaeth o blanhigion blodeuol.

Rare birds spotted at Pembrey Country Park
Birdwatchers have been flocking to the sands off Pembrey Country Park following sightings of an arctic skua and snow buntings. It is likely that the arctic skua, which has been on the beach seen since the New Year, is getting its bearings having been blown off course. The predatory skua will normally only land when breeding. It is more often seen flying low and fast above the waves in pursuit of another sea bird, sometimes chasing it high into the air, twisting and turning, to make it drop its food.
The bird’s normal climes are Iceland and Scandinavia in Europe and is more common in north and South America, Africa and Asia and is seen breeding in Northern Scotland during the summer months.
In addition three seed-eating snow buntings have been seen about the park and beach. The large buntings have striking snowy plumages with a sandy buff wash.
They are a scarce breeding species in the UK making them a rare Royal Society for the Protection of Birds’ amber list species. There are only 70-100 breeding pairs known in the UK between October to March and they are located in Scotland.
Because of the vast tidal ranges on the beach, Cefn Sidan can be seven miles long when the tide is in but up to nine-miles when the tide is out! Cefn Sidan, is therefore a fast dining table for many thousands of sea birds and they often have unusual birds turn up following periods of high winds.
Adar prin ym Mharc Gwledig Pen-bre
Mae gwylwyr adar wedi bod yn heidio i draethau Parc Gwledig Pen-bre i weld sgiwen y gogledd a bras yr eira.
Digon posib mai ceisio penderfynu ble y mae hi y mae sgiwen y gogledd, sydd wedi bod ar y traeth ers y calan, ar ôl cael ei chwythu oddi ar ei llwybr arferol.
Fel arfer, dim ond glanio i fridio fydd sgiwen y gogledd.
Aderyn ysglyfaethus ydy o, ac mae’n fwy cyfarwydd yn gwibio’n isel, yn agos i donnau’r môr, ar ôl aderyn arall. Weithiau bydd yn erlid yr aderyn yn uchel i’r awyr, gan droi a throsi, er mwyn ei orfodi i ollwng ei fwyd.
Cynefin arferol y sgiwen ydy Gwlad yr Iâ a Sgandinafia yn Ewrop, ac mae’n fwy cyffredin yng Ngogledd a De America, Affrica ac Asia. Yn yr haf, mae’n bridio yng Ngogledd yr Alban.
Mae tri bras yr eira wedi’u gweld o gwmpas y parc a’r traeth.
Mae’r rhain yn adar mawr o’u bath ac mae ganddyn nhw blu gwyn trawiadol ac ychydig o liw tywod arnyn nhw.
Maen nhw’n rhywogaeth fridio brin yn y DU ac maen nhw ar restr warchod oren y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar.
Dim ond 70-100 o barau magu sydd i’w cael yn y DU rhwng mis Hydref a Mawrth ac mae’r rheini fel arfer yn yr Alban.
Yn ôl Gavin Hall, prif barcmon Parc Gwledig Pen-bre: “Oherwydd siâp amgrwm y traeth, gall Cefn Sidan fod yn saith milltir o hyd pan fydd y llanw i mewn ond hyd at naw milltir pan fydd y llanw allan.
“Felly, mae Cefn Sidan, yn fwyty ‘pryd ar glud’ handi i filoedd o adar y môr, ac rydyn ni’n aml yn gweld adar anarferol ar ôl cyfnodau o wyntoedd cryfion.”

|